Staj sigortasını kim yapar?

Zorunlu stajda okul, gönüllü stajda işyeri — ama istisnaları var.

Zorunlu stajda sigorta girişini genellikle öğrencinin okulu yapar ve prim okul tarafından ödenir; yani işyerine bu primin MALİYETİ çıkmaz. Ama işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri aynen sürüyor: 6331 sayılı Kanun stajyerleri de kapsıyor. Gönüllü (isteğe bağlı) stajda okulun böyle bir zorunluluğu olmadığı için sigorta yükümlülüğü işyerine geçebilir. Kesin cevap kendi okulunun staj yönergesinde ve işyeriyle yaptığın yazılı anlaşmadadır.

Staj başvurularında en sık takılan yer sigorta. Küçük işletmeler stajyer almaktan çekiniyor çünkü "bir de sigorta masrafı çıkar" diye düşünüyorlar. Çoğu zorunlu staj durumunda bu doğru değil ve bunu tek cümleyle söylemek başvurunun kabul edilme ihtimalini artırıyor.

Staj sigortası karar ağacı. Soru: okulun bu staj için zorunlu staj formu düzenliyor mu? Evet ise zorunlu staj — sigorta girişini genellikle okul yapıyor; hayır ise gönüllü staj — yükümlülük işyerine geçebiliyor. İki durumda da kesin cevap okulun staj yönergesinde. — Şema bir karar değil, soru sırası: hangi dalda olduğunu belirledikten sonra bile bağlayıcı cevap okulunun yönergesinden ve işyeriyle yaptığın yazılı anlaşmadan geliyor.

Zorunlu stajda yükümlülük kimde

Öğrenci ve danışman masadaki iki ayrı dosyayı inceleyerek staj türünü konuşuyor. — Staj türünü doğrulaOkul zorunlu staj formu veriyorsa staj müfredatın parçası; sigorta girişini genellikle okul yapıyor.

Zorunlu staj, müfredatın parçası olan stajdır: okul senden belirli sayıda iş günü staj yapmanı ister ve karşılığında bir "zorunlu staj formu" verir. Bu formun anlamı şudur: öğrenci bizim öğrencimiz, staj bizim programımızın parçası.

Bu durumda iş kazası ve meslek hastalığı sigortası girişi genellikle okul tarafından yapılır ve primi okul öder. İşyerinin evrak tarafında yapması gereken şey formu imzalamak, stajın başlangıç ve bitiş tarihlerini doğrulamak ve staj bitince değerlendirme bölümünü doldurmaktır.

Buradaki ayrımı karıştırmamak gerekiyor: primi okulun ödemesi işverenin SORUMLULUĞUNU kaldırmıyor, yalnızca o primin maliyetini kaldırıyor. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamını sayarken "çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlar" diyor; yani işverenin risk değerlendirmesi, İSG eğitimi, gözetim ve gerekli donanımı sağlama yükümlülükleri stajyer için de aynen geçerli. 3308 sayılı Kanun da işyerinin kusuru hâlinde meydana gelen iş kazası ve meslek hastalığından işvereni sorumlu tutuyor.

Uygulama üniversiteden üniversiteye değişebiliyor; bazı okullar primi öğrenciden istiyor, bazıları belirli bölümler için farklı işletiyor. Başlamadan önce okulunun staj birimine sor ve yönergeyi oku.

Danışman kalemle bir kontrol listesini gösteriyor; sırt çantalı öğrenci dikkatle bakıyor. — Okuldan teyit alUygulama üniversiteden üniversiteye değişebiliyor; başlamadan önce okulunun staj birimine sor ve yönergeyi oku.

Gönüllü stajda ne değişiyor

Gönüllü staj, okulun zorunlu tutmadığı, öğrencinin kendi isteğiyle yaptığı stajdır. Okul zorunlu staj formu vermediğinde stajın okulla resmî bir bağı kalmaz — sigorta yükümlülüğü de okulda olmaz.

Bu durumda iki yol vardır: bazı okullar gönüllü staj için de form düzenler ve sigorta girişini yapar; düzenlemiyorsa yükümlülük işyerine geçer. Hangisi olduğunu stajı kabul ettirmeden önce netleştir — işe başladıktan sonra sorulan soru, işvereni hazırlıksız yakalıyor.

Ayrıntısı için: gönüllü staj ile zorunlu stajın farkı.

Sigorta neyi kapsıyor

Staj sigortası tam kapsamlı bir sigorta değil. Genel sağlık sigortası ya da emeklilik primi anlamına gelmiyor; kapsamı iş kazası ve meslek hastalığıdır. Yani stajda çalışırken başına gelen bir kaza karşılanır, stajın emeklilik gününe sayılması ayrı bir konudur.

Kapsam: staj süresince, staj yerinde ve staja bağlı işlerde meydana gelen iş kazası ve meslek hastalığı.
Kapsam dışı: staj dışındaki zamanlar ve staj yerine gidiş gelişin genel sağlık sigortası tarafı.
Prim oranı ve tabanı her yıl değişiyor; güncel rakam için resmî kaynağa bak.

İşverene nasıl anlatmalı

Öğrenci, masada oturan işyeri temsilcisine düz bir dosya uzatıyor. — İşyerine doğru bilgiyi iletBaşvuru e-postana tek net cümle ekle: işverenin sorduğu şey, ona ne yükümlülük çıktığı.

Başvuru e-postana tek cümle eklemek çoğu tereddüdü kaldırıyor. Rakam vermeye, mevzuat maddesi saymaya gerek yok; söylenmesi gereken şey işverenin sorduğu şey: "bana ne yükümlülük çıkıyor".

Belirsiz

Sigorta işlemleri için gerekeni yaparız.
Staj konusunda okulla görüşeceğim.
Sigorta sorununu hallederim.

Net

Zorunlu staj sigortam okulum tarafından karşılanıyor; gerekli belgeyi paylaşabilirim.
Okulumun zorunlu staj formunu ekte gönderiyorum; sizden yalnızca imza ve tarih onayı gerekiyor.
Staj bitiminde değerlendirme formunu doldurmanız yeterli.

Sık yapılan hatalar

Öğrenci ve danışman masada bir kâğıdı birlikte inceliyor. — Başlamadan önce kontrol etSigorta girişi stajın ilk gününden önce yapılmalı; işe başladıktan sonra sorma.

Sigortayı işe başladıktan sonra sormak. Giriş stajın ilk gününden önce yapılmalı; sonradan tarih geriye çekmek çoğu zaman mümkün olmuyor.
Formu okula geç teslim etmek. Okulların çoğunda son teslim tarihi stajın başlangıcından haftalar önce.
Gönüllü stajı zorunlu staj gibi anlatmak. İşveren formu bekliyor, form gelmiyor ve staj başlamadan tıkanıyor.
Staj tarihlerini işverenle sözlü konuşup okula başka tarih yazdırmak. Sigorta girişi yazılı tarihe göre yapılıyor.

Sık sorulanlar

Zorunlu stajda sigorta primini kim öder?

Genellikle öğrencinin okulu öder ve işyerine bu primin maliyeti çıkmaz. Bu, işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini kaldırmıyor: 6331 sayılı Kanun stajyerleri de kapsıyor ve 3308 sayılı Kanun işyerinin kusuru hâlindeki iş kazasından işvereni sorumlu tutuyor. Bazı üniversiteler primi farklı uyguluyor; kesin cevap için kendi okulunun staj yönergesine bak.

Gönüllü stajda sigorta zorunlu mu?

Okul zorunlu staj formu düzenlemiyorsa stajın okulla resmî bağı olmaz ve sigorta yükümlülüğü işyerine geçebilir. Staja başlamadan önce bunu yazılı olarak netleştirmek gerekiyor.

Primi okul ödüyorsa işverenin hiçbir sorumluluğu kalmıyor mu?

Hayır. Primi okulun ödemesi yalnızca o ödemenin maliyetini kaldırır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çırak ve stajyerler de dâhil tüm çalışanları kapsıyor; risk değerlendirmesi, İSG eğitimi ve gözetim yükümlülükleri stajyer için de sürüyor. 3308 sayılı Kanun ayrıca işyerinin kusuru hâlinde meydana gelen iş kazası ve meslek hastalığından işvereni sorumlu tutuyor.

Staj sigortası emekliliğe sayılır mı?

Staj sigortasının kapsamı iş kazası ve meslek hastalığıdır; uzun vadeli sigorta kolları (emeklilik) bu kapsamda değildir. Bu yüzden staj süresi doğrudan emeklilik gün sayısına eklenmez.

Sigorta girişi yapılmadan staja başlarsam ne olur?

Bir kaza durumunda güvencesiz kalırsın ve okul stajı geçersiz sayabilir. Sigorta girişinin ilk günden önce yapıldığını okul biriminden yazılı olarak teyit et.

Buradan devam et

Üniversitenin kariyer merkezini bul — Staj formu, sigorta yazısı ve onay imzası kendi okulundan çıkıyor.
Bölümüne göre staj yolunu gör — Hangi pozisyonlar açılıyor, ne aranıyor, nereye başvurulur.

Resmî kaynaklar

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, madde 2 (kapsam) — Mevzuat Bilgi Sistemi
Neyi doğruluyor: Kanunun "çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlara" uygulandığı; işverenin İSG yükümlülüklerinin stajyer için de sürdüğü.
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu, madde 25 — Mevzuat Bilgi Sistemi
Neyi doğruluyor: İşyerinin kusuru hâlinde meydana gelen iş kazası ve meslek hastalığından işverenin sorumlu olduğu.
5510 sayılı Kanun — sigortalılık ve kısa vadeli sigorta kolları — Mevzuat Bilgi Sistemi
Neyi doğruluyor: Staj sigortasının kapsamının iş kazası ve meslek hastalığı ile sınırlı olduğu.
e-Devlet — SGK tescil ve hizmet dökümü — Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi
Neyi doğruluyor: Sigorta girişinin yapılıp yapılmadığını hizmet dökümünden görme.