Zorunlu staj rehberi

Belge, sigorta, süre ve okulla olan süreç — sırayla.

Zorunlu stajda sırayla üç şey yapılır: okulun staj birimine gidip yönergeyi ve zorunlu staj formunu almak, formu kabul eden bir işyerine imzalatmak, imzalı formu okula teslim edip sigorta girişini başlatmak. Sigortayı çoğu üniversitede okul yapar; kesin cevabı kendi okulunun yönergesindedir.

Zorunlu staj, mezun olabilmek için müfredat gereği yapmak zorunda olduğun stajdır.Gönüllü stajdan farkı sadece "mecburi" olması değil: belge akışı, sigorta ve ücret konularında farklı kurallara tabi.

Zorunlu staj süreci altı adımda: yönergeyi oku, staj yeri bul, komisyona onaylat, sigorta işlemini başlat, staj dönemi, defter ve belgeleri teslim et. Görselde ayrıca üniversiteye göre sürecin değişebileceği uyarısı var. — Sürecin tamamı tek bakışta. Adımların sırası ve form adları her üniversitede aynı değil; bağlayıcı olan kendi bölümünün staj yönergesi.

Süreç sırası

1Okulun kurallarını öğrenStaj birimine git; yönergeyi, kaç iş günü gerektiğini, hangi dönemde yapılabildiğini ve kabul edilen iş yeri türünü öğren.
2Şirket bulİlanlardan, kariyer sayfalarından ya da doğrudan başvuruyla. Okulun kabul ettiği iş yeri türüne uyduğundan emin ol.
3Zorunlu staj formunu alOkulun hazırladığı form, stajın müfredat kapsamında olduğunu gösteriyor. Şirket bu belgeyi görmeden seni başlatmamalı.
4Şirkete imzalatForm şirket tarafından doldurulup kaşelenir. Tarihlerin okulun kabul ettiği aralıkta olduğunu kontrol et.
5Formu okula teslim etSigorta girişi bu teslimle başlıyor. Girişin yapıldığını teyit etmeden staja başlama.
6Stajı yapDevamsızlık kuralları okuldan okula değişiyor; kaç gün mazeret hakkın olduğunu baştan öğren.
7Defteri/raporu doldurHer gün iki satır yazmak, sonunda otuz günü hatırlamaya çalışmaktan kolay.
8Teslim etTeslim tarihini ve istenen imza/kaşeleri staj bitmeden önce öğren.

Bu sıra her üniversitede aynı değil. Bazı okullarda form önce şirkete, bazılarında önce birime gidiyor; istenen belgeler ve teslim biçimi de değişiyor. Buradaki akış genel bir çerçeve — bağlayıcı olan kendi bölümünün staj yönergesi.

Belge kontrol listesi

Stajdan önce elinde olması gerekenler

Bölümünün staj yönergesi (kaç iş günü, hangi dönem, hangi iş yeri türü).
Okulun zorunlu staj formu.
Formun şirket tarafından doldurulmuş ve kaşelenmiş hâli.
Sigorta girişinin yapıldığına dair teyit.
Staj defteri ya da rapor şablonu.

Listedeki adlar okuldan okula değişebiliyor; bazı bölümler ek olarak nüfus belgesi ya da banka bilgisi isteyebiliyor. Kendi yönergende yazan liste esastır.

1. Okulunun staj birimiyle başla, şirketle değil

En sık yapılan hata, önce şirket bulup sonra okula gitmek. Oysa okul her yıl staj dönemini, kabul edilen iş yeri türünü ve gereken belgeleri belirliyor. Şirketle anlaştıktan sonra "bu iş yeri uygun değil" cevabı almak, bulduğun yeri kaybettiriyor.

Staj dönemi ne zaman başlıyor, kaç iş günü olmalı?
Hangi tür iş yerleri kabul ediliyor?
Sigortayı okul mu yapıyor, sen mi başvuracaksın?

2. Zorunlu staj belgesini al

Okulun hazırladığı staj formu, stajın müfredat kapsamında olduğunu ve okulun süreçte taraf olduğunu gösteriyor. Şirket bu belgeyi görmeden seni başlatmamalı — belge, hem seni hem şirketi koruyor.

3. Sigorta kimde?

İşverenlerin en çok tereddüt ettiği ve staj bulmayı zorlaştıran nokta bu. Zorunlu stajda öğrencinin iş kazası ve meslek hastalığı sigortası genellikle okul tarafından yapılıyor ve primi okul ödüyor. Yani şirketin ek bir SGK maliyeti çoğu durumda doğmuyor.

Bu bilgi işe alım görüşmesinde işine yarar: "sigorta size ek yük getirmiyor, okulum yapıyor" diyebilmek, tereddüt eden küçük işletmelerde kapı açıyor. Ama önce okulundan yazılı teyit al — program türüne göre değişebiliyor.

4. Ücret

3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu kapsamındaki stajlarda öğrenciye ücret ödenmesi zorunlu. Tutar asgari ücrete endeksli ve işletmedeki personel sayısına göre değişiyor; belirli bir kısmı için devlet katkısı var.

Oranlar her yıl güncellendiği için burada rakam vermiyoruz. Güncel değerler için SGK, MEB ve İŞKUR; okulunun staj birimi de o yılın tutarını biliyor.

Sık yapılan hatalar

Belgeyi almadan staja başlamak — sonradan sayılmama riski var.
Devamsızlık takibini ciddiye almamak; staj iş günü üzerinden sayılıyor.
Staj defterini son haftaya bırakmak. Her gün iki satır yazmak, sonunda otuz sayfa hatırlamaya çalışmaktan kolay.
Bitiminde şirketten onaylı belgeyi almadan ayrılmak.

Bu sayfa hukuki danışmanlık değildir. Mevzuat ve tutarlar değişebilir; bağlayıcı bilgi için SGK, MEB, İŞKUR ve okulunun staj birimini esas al. Eksik veya hatalı gördüğün bir şey varsa bize yaz, düzeltelim.

Sık sorulanlar

Zorunlu staj kaç iş günü?

Süreyi okul belirliyor ve bölüme göre değişiyor; yaygın olarak 20 veya 30 iş günü isteniyor. Kesin süre okulunun staj yönergesinde yazıyor. Takvim günü değil iş günü sayıldığı için hafta sonları ve resmî tatiller sayılmıyor.

Zorunlu stajda sigortayı kim yapar?

Zorunlu stajda iş kazası ve meslek hastalığı sigortası genellikle okul tarafından yapılıyor ve primi okul ödüyor. Ancak program türüne göre değişebiliyor; staja başlamadan önce okulunun staj biriminden yazılı teyit al.

Zorunlu stajda ücret ödenmesi zorunlu mu?

Staja belge almadan başlayabilir miyim?

Başlamamalısın. Okulun düzenlediği staj belgesi olmadan geçirilen günler çoğu okulda sayılmıyor ve sigorta girişi yapılmadığı için kaza durumunda koruma da olmuyor.

Stajımı istediğim şirkette yapabilir miyim?

Okulun staj yönergesi hangi tür iş yerlerinin kabul edildiğini belirliyor. Belge sürecine girmeden önce bölüm staj sorumlusuna iş yerinin uygun olup olmadığını sormak, sonradan reddedilme riskini ortadan kaldırıyor.

Zorunlu staj ile gönüllü staj arasındaki fark nedir?

Zorunlu staj müfredatın parçası; okul taraf oluyor, belge veriyor ve genellikle sigortayı yapıyor. Gönüllü staj isteğe bağlı; sigorta ve ücret yükümlülükleri farklı işliyor, okul taraf olmayabiliyor.