Gönüllü staj: zorunlu stajdan farkı ne?
Sigorta, ücret ve belge tarafı zorunlu stajdan farklı işliyor.
Zorunlu staj müfredatın parçası; okul taraf oluyor, belge veriyor, çoğu zaman sigortayı da yapıyor. Gönüllü staj ise senin kendi isteğinle, ders geçmek için değil deneyim için yaptığın staj. İkisi aynı şey değil ve karışması sorun çıkarıyor.
Temel fark
Zorunlu staj
- Müfredatın parçası, mezuniyet için gerekli
- Okul staj belgesi düzenliyor
- Sigortayı genellikle okul yapıyor
- Süre okulun belirlediği iş günü kadar
- Staj defteri ve değerlendirme formu var
Gönüllü staj
- Tamamen isteğe bağlı, not karşılığı yok
- Okul taraf değil; belge de vermeyebiliyor
- Sigorta yükümlülüğü değişiyor — mutlaka sor
- Süreyi sen ve işletme belirliyorsunuz
- Defter yok; istersen kendin için tutabilirsin
En kritik nokta: sigorta
Zorunlu stajda okulun yaptığı iş kazası ve meslek hastalığı sigortası, gönüllü stajda otomatik olarak devreye girmiyor. Kimin yapacağı duruma göre değişiyor ve bu konuda tahmin yürütmek doğru değil.
Ücret
3308 sayılı kanun kapsamındaki stajlarda ücret zorunlu. Gönüllü staj bu kapsamın dışında kalabiliyor; yani işletme ödeme yapmak zorunda olmayabiliyor. Bu, "hiç ödenmez" demek değil — birçok işletme gönüllü stajyere de ödeme yapıyor. Ama garantisi yok, o yüzden başlamadan konuşulması gereken bir konu.
Yine de değer mi?
Çoğu durumda evet. Zorunlu stajını yaptıktan sonra sektörde kalmak, farklı bir alanı denemek ya da mezuniyet öncesi bağlantı kurmak için gönüllü staj iyi bir yol. Kritik olan tek şey sigortanın çözülmüş olması.
Gönüllü staja başlamadan
- Sigortanın kimde olduğu yazılı olarak netleşti
- Başlangıç ve bitiş tarihleri, haftalık gün sayısı konuşuldu
- Ödeme yapılıp yapılmayacağı ve tutarı belli
- İşletmede sana bakacak bir sorumlu tanımlandı
- Okulun bu stajdan haberi var (belge vermese bile)
Sık sorulanlar
Gönüllü staj ne kadar sürer?
Süreyi sen ve işletme belirliyorsunuz; zorunlu stajdaki gibi okulun dayattığı bir iş günü sayısı yok. Başlamadan önce başlangıç ve bitiş tarihini, haftada kaç gün geleceğini ve işletmede sana bakacak sorumluyu netleştir.
Gönüllü stajda defter tutmam gerekir mi?
Gerekmiyor; defter ve değerlendirme formu zorunlu stajın parçası. Yine de kendin için kısa bir kayıt tutmak işe yarıyor: aradan birkaç ay geçince ne yaptığını hatırlamıyorsun ve CV'ye yazacak somut bir şey kalmıyor.
Gönüllü stajda sigorta kimde?
Zorunlu stajda okulun yaptığı sigorta gönüllü stajda otomatik devreye girmiyor. Kimin yapacağı duruma göre değişiyor; başlamadan önce hem okuluna hem işletmeye sor ve cevabı yazılı al.
Gönüllü stajda ücret ödenmek zorunda mı?
3308 kapsamı dışında kalabildiği için işletme ödeme yapmak zorunda olmayabiliyor. Birçok işletme yine de ödüyor ama garantisi yok; başlamadan konuşulması gereken bir konu.
Gönüllü staj CV'de sayılır mı?
Evet. CV açısından zorunlu ve gönüllü staj arasında fark yok; ikisi de gerçek bir deneyim satırı.
Okul gönüllü staj için belge verir mi?
Vermeyebiliyor, çünkü okul bu stajda taraf değil. Yine de okulunun haberi olması iyi olur; bazı okullar gönüllü stajı da kayda geçiriyor.