Staj nasıl bulunur
Beş kanal, hangisi ne kadar işe yarıyor ve nereden başlanır.
Staj aramanın en sinir bozucu tarafı şu: nereye bakacağını bilmemek. Çoğu öğrenci tek bir kanala yükleniyor (genelde ilan siteleri), sonuç alamayınca "staj yok" diye düşünüyor. Oysa ilanlar staj bulmanın yalnızca bir yolu ve çoğu zaman en rekabetli olanı.
Beş kanal
- 1Doğrudan başvuruİlan açmamış şirketlere yazmak. En çok işe yarayan ama en az denenen yol — çünkü reddedilme ihtimali kişisel geliyor. Oysa küçük işletmeler stajyer alabilecek durumda ve çoğu ilan açmayı hiç düşünmüyor. Rekabet neredeyse sıfır.
- 2Okulun staj birimiBölüm sekreterliği ya da kariyer merkezi. Geçmiş yıllarda öğrenci alan firmaların listesi genelde onlarda duruyor ve kimse sormuyor. Sormak bedava.
- 3Hocalar ve mezunlarBölüm hocalarının sektörde tanıdıkları var. "Staj arıyorum, önerebileceğiniz bir yer var mı?" cümlesi çoğu zaman bir isim getiriyor. Mezun ağı da aynı şekilde.
- 4İlan siteleriStajımVar ve benzerleri. Kolay ama rekabetli: bir ilana yüzlerce başvuru gelebiliyor. Yine de takip et — özellikle küçük şirketlerin ilanlarında rekabet düşük.
- 5LinkedInİlanlara başvurmaktan çok, insanlara ulaşmak için. Hedeflediğin şirkette çalışan birine kısa ve nazik bir mesaj, İK kutusuna düşen e-postadan daha hızlı cevap alıyor.
Hangi kanal ne zaman işe yarıyor
Beşi de aynı işi yapmıyor. Kanalları birbirinin alternatifi değil, farklı durumlarda devreye giren araçlar olarak düşün:
| Kanal | Rekabet | Cevap hızı | Ne zaman kullan |
|---|---|---|---|
| Doğrudan başvuru | Çok düşük | Günler | Her zaman. Bütün aramanın omurgası bu olmalı. |
| Okulun staj birimi | Düşük | Günler | İlk hafta. Geçmiş yılların firma listesi hazır bekliyor. |
| Hocalar ve mezunlar | Düşük | Değişken | Belirli bir alanda staj arıyorsan; bir isim on ilana bedel. |
| İlan siteleri | Yüksek | Haftalar | Sürekli takip; başvuru kolay olduğu için maliyeti düşük. |
| Orta | Saatler–günler | Hedeflediğin şirket belliyse, ilan yoksa bile. |
Tablodaki "cevap hızı" bir söz değil, gözlenen eğilim. Ama sıralama şunu anlatıyor: en hızlı cevap veren kanallar, en az başvurulan kanallar.
İlk hafta: somut plan
"Staj aramaya başladım" cümlesi çoğu zaman bir hafta boyunca ilan sitelerine bakmak anlamına geliyor. Bunun yerine beş güne bölünmüş bir plan:
- 11. gün — Listeyi kurBölümünle ilgili yirmi şirket yaz. Büyük olmasınlar, yakınında olsunlar. Her satırda şirket adı, şehir, e-posta ve "yazdım mı" sütunu olsun. Basit bir tablo yeterli; aynı yere ikinci kez yazmak kötü görünüyor.
- 22. gün — Okulu devreye sokBölüm sekreterliğine ve varsa kariyer merkezine git, geçmiş yıllarda öğrenci alan firma listesini iste. Aynı gün staj yönergesini de al: kaç iş günü, hangi dönem, hangi işletmeler kabul ediliyor.
- 33. gün — CV'yi bitirTek sayfa, PDF, dosya adı AdSoyad-CV.pdf. Yirmi başvuruyu aynı CV'yi düzeltmeden yapmak, yirmi fırsatı aynı hatayla harcamak demek.
- 44. gün — İlk on e-postaHer birine o şirkete dair tek bir cümle ekle. On tanesi bir günde bitiyor; otuz tanesini birden göndermeye çalışmak metnin kişiselliğini bitiriyor.
- 55. gün — Kalan on ve hocalarKalan on e-postayı gönder, ardından bölüm hocalarına sor. Bir hafta sonra cevap gelmeyenlere tek bir hatırlatma yaz ve orada bırak.
E-postanın kendisini nasıl yazacağın ayrı bir konu — konu satırı, şablon ve en sık yapılan altı hata staj başvuru e-postası rehberinde.
Kanalları sırayla değil paralel kullan. Ve beklentini baştan ayarla: yirmi başvurudan iki cevap gelirse iyi bir orandır — iki cevap da sana yeter. Onsekiz sessizliği başarısızlık sayarsan üçüncü günde bırakırsın.
Sık yapılan hata
Sonuç vermeyen
- Sadece ilan sitelerine bakmak ve beklemek
- Aynı e-postayı otuz şirkete kopyalayıp göndermek
- Yalnızca büyük ve tanınmış şirketlere başvurmak
- Cevap gelmeyince "staj yok" diye bırakmak
- Şubat ayında yaz stajı aramaya başlamak
Sonuç veren
- Beş kanalı aynı anda kullanmak
- Her şirkete o şirkete dair bir cümle yazmak
- Yakınındaki küçük ve orta ölçekli işletmelere yönelmek
- Bir hafta sonra tek bir hatırlatma yazmak
- Kışın başlamak — yaz stajı kontenjanları erken doluyor
Ne zaman aramaya başlanır
Yaz stajı için kış aylarında. Büyük şirketlerin staj programları şubat-nisan arasında başvuru alıyor ve mayısta kapanıyor. Küçük işletmelerde böyle bir takvim yok, onlara her zaman yazabilirsin — ama onlarda da "önümüzdeki ay lazım" demek, "üç ay sonra" demekten kolay kabul görüyor.
Sık sorulanlar
Staj başvurusuna ne zaman başlamalıyım?
Yaz stajı için kış aylarında. Büyük şirketlerin staj programları genellikle şubat-nisan arasında başvuru alıyor. Küçük ve orta ölçekli işletmelerde böyle bir takvim yok; onlara yıl boyunca yazabilirsin ama yakın tarihli bir başlangıç önermek daha kolay kabul görüyor.
İlan olmayan şirkete başvurmak mantıklı mı?
En çok işe yarayan yol bu. Çoğu küçük işletme stajyer alabilecek durumda ama ilan açmayı hiç düşünmüyor. İlan olmadığı için rekabet de neredeyse sıfır oluyor.
Kaç yere başvurmalıyım?
İlk hafta yirmi şirket hedefle. Yirmi başvurudan iki cevap gelmesi iyi bir oran ve iki cevap yeterli. Kime yazdığını bir listede tut; aynı yere ikinci kez yazmak kötü görünüyor.
Tecrübem yokken staj bulabilir miyim?
Evet. Stajın tanımı zaten deneyimsiz olmak. İşverenin baktığı şey deneyim değil, öğrenmeye açıklık ve gösterebileceğin bir çalışma. Okul projesi, kişisel bir çalışma ya da kulüp deneyimi bunun yerine geçiyor.
Cevap gelmezse ne yapmalıyım?
Bir hafta sonra aynı e-postaya tek bir hatırlatma yaz. Cevap yine gelmezse o şirketi bırak. Cevapsızlık çoğu zaman seninle ilgili değil, kimsenin o kutuya bakmamasıyla ilgili.
Hangi kanal en çok sonuç veriyor?
Doğrudan başvuru ve okul bağlantısı. İlan siteleri kolay ama rekabetli; LinkedIn ise ilana başvurmaktan çok insanlara ulaşmak için işe yarıyor. En iyisi beşini paralel kullanmak.