Staj ücreti nasıl hesaplanır?
Ücret zorunlu mu, neye göre belirleniyor, devlet desteği nasıl işliyor.
Zorunlu stajda ücret, asgari ücretin belirli bir oranı olarak hesaplanır ve oran işletmedeki çalışan sayısına göre değişir. Bu ödemenin bir kısmı devlet tarafından karşılanabiliyor. Oranlar ve asgari ücret her yıl değiştiği için sitede sabit rakam yazmıyoruz — güncel tutarı [staj ücreti hesaplama aracıyla](/araclar/staj-ucreti-hesaplama) ve resmî kaynaktan kontrol et.
Staj ücreti öğrencinin en çok merak ettiği ama en az sorduğu konu. Sormaktan çekinmenin sebebi genellikle "ücret istersem beni almazlar" korkusu; oysa zorunlu stajda ücret çoğu durumda işverenin tercihine bırakılmış bir şey değil, kurallı bir ödeme.
Ücret neye göre belirleniyor
Zorunlu stajda ödenecek asgari tutar iki şeye bağlı: yürürlükteki asgari ücret ve işletmenin büyüklüğü. Belirli bir çalışan sayısının altındaki işletmeler için oran daha düşük, üstündekiler için daha yüksek uygulanıyor.
İşveren bu asgari tutarın üstünde ödeme yapmakta serbest. Büyük şirketlerin staj programlarında ödenen tutar çoğu zaman yasal alt sınırın belirgin şekilde üstünde oluyor.
- Hesabın tabanı: yürürlükteki brüt asgari ücret.
- Çarpan: işletmedeki çalışan sayısına göre değişen oran.
- Süre: fiilen staj yapılan gün sayısı. Devamsız geçen gün ödenmiyor.
- Üst sınır yok: işveren daha fazlasını ödeyebilir.
Devlet katkısı nasıl işliyor
Ödenen staj ücretinin bir kısmı, koşullar sağlandığında devlet tarafından karşılanabiliyor. Mekanizma şu: işveren ücreti öğrenciye öder, sonra belirlenen kısmı için başvurur ve geri alır. Yani öğrenciye ödeme yine işverenden gider; katkı işverenin maliyetini düşürür.
Bu, küçük işletmelere staj teklif ederken söylenebilecek en işe yarar cümlelerden biri. Ayrıntısını bilmen gerekmiyor; "bir kısmının devlet katkısıyla karşılanabildiğini biliyorum, isterseniz kaynağını göndereyim" demek yetiyor.
Ücreti nasıl sorarsın
Ücreti ilk e-postada sormak gerekmiyor; görüşmeye çağrıldığında sormak hem doğal hem de zamanı. Soruyu pazarlık gibi değil, bilgi sorusu gibi kur.
Böyle sorma
- Ne kadar ödüyorsunuz?
- Ücretsiz staj yapmam.
- Başka yer daha fazla veriyor.
Böyle sor
- Staj ücreti ve ödeme dönemi konusunda bilgi alabilir miyim?
- Zorunlu staj kapsamında ücret uygulamanız nasıl işliyor?
- Yol ve yemek desteği veriyor musunuz?
Ücret dışında sorulacaklar
- Yol ve yemek desteği var mı, ayrı mı ödeniyor.
- Ödeme hangi gün yapılıyor ve ilk ödeme ne zaman.
- Devamsız geçen gün nasıl işleniyor.
- Staj süresi uzarsa ödeme devam ediyor mu.
Ödeme yapılmazsa
Zorunlu stajda ödeme yapılmıyorsa önce işyerindeki sorumluna, sonra okulun staj birimine söyle. Okul stajı onaylayan taraf olduğu için işyeriyle konuşma ağırlığı sende değil onlarda. Yazışmaları ve staj formunun bir kopyasını sakla.
Sık sorulanlar
Zorunlu stajda ücret ödemek zorunlu mu?
Zorunlu staj yapan öğrenciye asgari ücretin belirli bir oranında ödeme yapılması esastır ve oran işletmedeki çalışan sayısına göre değişir. Güncel oran ve tutar için resmî kaynağa bakmak gerekiyor.
Gönüllü stajda ücret ödenir mi?
Gönüllü stajda ücret tarafların anlaşmasına bağlıdır; zorunlu stajdaki gibi kurallı bir alt sınır işlemez. Anlaşmayı staja başlamadan yazılı hale getirmek gerekiyor.
Staj ücretinden vergi kesilir mi?
Staj ödemelerinin vergilendirilmesi normal ücretten farklı işliyor ve kurallar değişebiliyor. Net tutarı öğrenmek için işverenin bordro biriminden yazılı bilgi iste.
Devamsız geçen gün için ücret alınır mı?
Ödeme fiilen staj yapılan güne göre hesaplandığı için devamsız geçen gün genellikle ödenmez ve o gün stajın gün sayısına da sayılmaz.
Resmî kaynaklar
- Millî Eğitim Bakanlığı — Millî Eğitim Bakanlığı
Neyi doğruluyor: Zorunlu stajda ücret yükümlülüğünün dayanağı ve güncel oranlar. - Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı — Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
Neyi doğruluyor: Asgari ücret ve staj ödemesine ilişkin güncel duyurular.
Bunlar da işine yarar
- Zorunlu staj rehberiBelge, sigorta, süre ve okulla olan süreç — sırayla.
- Staj defteri nasıl doldurulurHer gün ne yazılır, imza ve kaşe nereden alınır, en sık yapılan hata.
- Staj nasıl bulunurBeş kanal, hangisi ne kadar işe yarıyor ve nereden başlanır.