Staj mülakatına hazırlık

Sorulan sorular, hazırlanma yolu ve sık yapılan hatalar.

Staj mülakatında sorular kişiyi değil hazırlığı ölçüyor: neden bu şirket, hangi projeyi yaptın, bir sorunu nasıl çözdün. Cevapları ezberlemek yerine üç somut örnek hazırlamak yetiyor.

Staj mülakatı bir uzmanlık sınavı değil. İşveren senden tecrübe beklemiyor; öğrenmeye açık olup olmadığını, işe devam edip etmeyeceğini ve ekiple çalışabilecek misin onu anlamaya çalışıyor.

Mülakatın üç aşaması

1ÖncesindeŞirketin ne yaptığını iki cümleyle anlatabilecek kadar oku. CV’nde yazan her projeyi anlatmaya hazır ol. Sana sorulacak "bizde ne yapmak istersin" sorusuna tek cümlelik cevabını hazırla. Bağlantıyı ve saati bir gün önce doğrula.
2SırasındaBilmediğin şeye "bilmiyorum ama şöyle öğrenirim" de. Proje anlatırken ne yaptığını, hangi araçla ve sonucu söyle. Süre, başlangıç tarihi ve zorunlu staj evrağını sen sor — bunlar mülakatın normal parçası.
3SonrasındaAynı gün kısa bir teşekkür e-postası yaz. Konuşulan bir belge varsa onu ekle. Bir hafta cevap gelmezse tek bir hatırlatma yeterli.

Proje anlatırken dört adım

1SoruKarşındaki genelde "bize bir projenden bahset" diyor.
2DurumNe yapman gerekiyordu, hangi derste ya da hangi işte, kaç kişiydiniz.
3Ne yaptımSenin payın ne oldu. "Biz" değil "ben" de; hangi aracı kullandın.
4SonuçNe çıktı ortaya, ne öğrendin. Sayı verebiliyorsan ver; veremiyorsan uydurma.

Neredeyse her mülakatta çıkanlar

Kendinden kısaca bahseder misin?
Neden bu alanda staj yapmak istiyorsun?
Okulda en çok hangi dersten keyif aldın, neden?
Bir projede zorlandığın bir an ve nasıl çözdüğün.
Staj süren ne kadar, hangi günler gelebilirsin?

Üç tür mülakat, üç farklı hazırlık

Tür	Ne kadar sürer	Asıl bakılan şey
Telefonla ön görüşme	10–15 dakika	Tarihlerin uyuyor mu, ulaşılabilir misin, ilgin gerçek mi
Görüntülü görüşme	20–30 dakika	Kendini anlatabiliyor musun, hazırlanmış mısın
Yüz yüze görüşme	30–45 dakika	Ekiple uyum, iş yerini gördüğünde ne sorduğun

Telefonla arandığında hazırlıksız yakalanmak en sık yaşanan durum. Uygun değilsen "şu an müsait değilim, bir saat sonra arayabilir miyim" demek tamamen normal ve kimse buna olumsuz bakmıyor. Hazırlıksız konuşmak, ertelemekten kötü.

Görüntülü görüşmede değişen şeyler

Bağlantıyı önceden dene. Toplantı bağlantısını on dakika önce aç; kamera ve mikrofon izni ilk kez o an isteniyorsa süre kaybediyorsun.
Işık yüzüne gelsin. Arkanda pencere varsa siluet olarak görünüyorsun. Karşındaki kişi yüzünü göremeyince görüşme mesafeli geçiyor.
Sessiz bir yer bul. Bulamıyorsan bunu baştan söyle; söylenen bir gürültü sorun olmuyor, açıklanmayan gürültü dikkat dağıtıyor.
Notların yanında dursun. Görüntülü görüşmenin avantajı bu: hazırladığın soruları ekranın kenarında tutabilirsin.

Ne giyilir

Kural basit: o iş yerinde çalışanlardan bir tık daha düzgün. Yazılım şirketinde takım elbise fazla kaçıyor, bankada tişört eksik kalıyor. Bilmiyorsan şirketin sosyal medya hesaplarındaki ekip fotoğraflarına bakmak beş dakika sürüyor. Görüntülü görüşmede de üst giyim aynı kurala tabi.

Aynı sorunun iki cevabı

Sorular zaten belli; farkı cevabın kendisi yaratıyor. Aşağıdaki ikisi de doğru ama biri seni hatırlatıyor, diğeri hatırlatmıyor:

Hatırlanmayan

"Kendimi geliştirmek istiyorum."
"Zorlandığım bir şey olmadı."
"Her işi yaparım."
"Staj yapmam gerekiyor."
"Sorum yok."

Hatırlanan

"Ölçme tarafını merak ediyorum, okulda o dersi çok sevdim."
"Projede sensör verisi tutmuyordu; kablolamayı baştan kontrol edip buldum."
"Kalite kontrolde başlamak isterim, sonra üretimi de görebilirsem daha iyi."
"Zorunlu stajım var ama sizi seçmemin sebebi şu ürününüz."
"Stajyer olarak ilk hafta ne yapacağım?"

Ücret ve günler nasıl konuşulur

Öğrencilerin en çekindiği kısım bu, oysa işveren de aynı bilgiyi netleştirmek istiyor. Sen sormazsan konu havada kalıyor ve staj başladıktan sonra sorun oluyor. Sonda, doğal bir sırayla sor: hangi günler gelmem gerekiyor, çalışma saatleri ne, ödeme yapılıyor mu. Zorunlu stajda 3308 kapsamındaysan ücret ödenmesi gerektiğini bilerek sor — pazarlık değil, netleştirme.

Hazırlık: üç şey yeter

Şirketi tanı. Ne üretiyor, kaç kişiler, hangi şehirde. Beş dakikalık bir bakış bile fark ediliyor.
Bir projeni anlatmaya hazır ol. Ne yaptın, neden öyle yaptın, ne öğrendin. Tek bir örneği iyi anlatmak, beş örneği yüzeysel saymaktan güçlü.
Kendi sorunu hazırla. "Stajyer olarak günlük olarak ne yapacağım?" gibi. Soru sormamak ilgisizlik olarak okunuyor.

Sık yapılan hatalar

Bilmediğine bilmiyorum diyememek. "Bilmiyorum ama öğrenirim" kabul edilebilir bir cevap.
Sadece "staj yapmam gerekiyor" demek — doğru ama tek başına zayıf.
Devam edeceğin günler konusunda net olmamak; işveren planlama yapmak istiyor.

Sonrasında

Kısa bir teşekkür mesajı gönder. Cevap gelmezse bir hafta sonra bir kez daha yaz; ikiden fazla ısrar ters etki yapıyor.

Görüşmeden önceki gün

Şirketin ne ürettiğini bir cümleyle anlatabiliyorum
Anlatacağım projeyi seçtim: ne yaptım, neden öyle yaptım, ne öğrendim
Soracağım iki soru hazır
Hangi günler gelebileceğimi ve tarih aralığını biliyorum
Görüntülüyse bağlantıyı, kamerayı ve mikrofonu denedim
Adres ve saat teyit edildi; yüz yüzeyse yol süresini hesapladım

Sık sorulanlar

Staj mülakatında ne sorulur?

Neredeyse her mülakatta aynı beş soru çıkıyor: kendinden kısaca bahset, neden bu alan, okulda en çok hangi dersten keyif aldın, zorlandığın bir proje anı, staj süren ve hangi günler gelebileceğin. İşveren teknik derinlik değil, öğrenmeye açıklık ve devamlılık arıyor.

Staj mülakatına nasıl hazırlanılır?

Üç şey yeterli: şirketin ne ürettiğine beş dakika bak, anlatacağın bir projeyi hazırla (ne yaptın, neden öyle yaptın, ne öğrendin), kendi soruna hazırla. Tek bir örneği iyi anlatmak, beş örneği yüzeysel saymaktan güçlü.

Mülakatta bilmediğim bir soru gelirse ne demeliyim?

'Bilmiyorum ama öğrenirim' kabul edilebilir bir cevap. Bilmediğine bilmiyorum diyememek stajyer mülakatlarında en sık yapılan hata; uydurulan cevap tek soruyla ortaya çıkıyor.

Mülakatta soru sormalı mıyım?

Evet. Soru sormamak ilgisizlik olarak okunuyor. 'Stajyer olarak günlük olarak ne yapacağım?' gibi tek bir somut soru yeterli.

Tecrübem yokken mülakatta ne anlatırım?

Bir okul projesi, kişisel bir çalışma ya da kulüp deneyimi. Önemli olan işin büyüklüğü değil, neden o yolu seçtiğini ve ne öğrendiğini anlatabilmen. Stajın tanımı zaten deneyimsiz olmak.

Mülakattan sonra ne yapmalıyım?

Kısa bir teşekkür mesajı gönder. Cevap gelmezse bir hafta sonra bir kez daha yaz; ikiden fazla ısrar ters etki yapıyor.

Bu rehber neye dayanıyor

Bu konuda bağlayıcı bir mevzuat yok: yazı kural değil, başvuru pratiği anlatıyor. Buradaki öneriler işverenlerin ilanlarında ve başvuru süreçlerinde istediği şeylere dayanıyor; hiçbiri zorunluluk değil.